Zintuigen, kan jij er wat mee?
In de wereld van Neurolinguïstisch Programmeren (NLP), erkennen we dat we als mensen beschikken over een uniek representatiesysteem, dat we op onze eigen, individuele manier hanteren. Dit systeem staat ook wel bekend als de zintuigen, waarbij binnen de NLP zien, horen en voelen de voornaamste zijn. Maar laten we eerlijk zijn, we weten allemaal dat we vijf zintuigen hebben. Op het moment dat we iets ruiken en/of proeven, wordt het overduidelijk dat onze ervaring van de wereld nog rijker en gevarieerder is dan we soms beseffen.
Een of meerdere beelden?
Sub-zintuigen worden gezien als de kleinere eenheden binnen de zintuigen. Neem bijvoorbeeld het visuele zintuig: wanneer je aan iets denkt, zie je dan één of meerdere beelden, bewegend of stilstaand? Het interessante is dat mensen hier verschillend op reageren, wat ons in staat stelt om individuele sub-zintuigen vast te stellen. Wat kun je nu eigenlijk met deze kennis? Kort gezegd stelt het je in staat om herinneringen op te roepen, te vervormen en opnieuw op te slaan, waardoor je effectiever kunt communiceren en veranderingen kunt bewerkstelligen.
Plezierig of onplezierig
Ieder individu neemt waarnemingen op een unieke wijze waar, en elke ervaring wordt op een of andere manier in ons geheugen opgeslagen. Via onze sub-zintuigen 'coderen' we onze innerlijke toestanden. Het blijkt dat de manier waarop we een plezierige herinnering representeren anders is dan die van een onplezierige ervaring. In de volgende oefening ga je onderzoeken of dit ook voor jou geldt. Daarna analyseer je waar het verschil ligt dat het effect veroorzaakt: het identificeren van de zogenaamde "driver". Dit inzicht maakt het mogelijk om soms snelle en effectieve interventies uit te voeren, zowel bij jezelf als bij anderen, gebaseerd op kennis van de sub-zintuigen. Al deze interventies veronderstellen dat we in staat zijn om met onze wil de sub-zintuigen van een bepaalde representatie te beïnvloeden.

Invloed nemen op je droom, zintuigen
Je zou het kunnen vergelijken met bewust invloed uitoefenen op een droom. Sub-zintuigen bieden in bepaalde gevallen aanzienlijke mogelijkheden om grip en controle te krijgen over onze persoonlijke ervaringen. Door bekend te zijn met de sub-zintuigen en de "drivers" is het namelijk te allen tijde mogelijk om onze persoonlijke beleving te veranderen.
Emoties in en uit schakelen met subzintuigen
Atleten die bewust gebruik maken van de onderstaande oefeningen kunnen zich mentaal en fysiek relatief eenvoudig en snel voorbereiden, conditioneren en herstellen. In het bedrijfsleven is het vaak prettig en soms van cruciaal belang om emoties snel te kunnen reguleren wanneer dat nodig is. Het is gemakkelijk voor te stellen dat het ontwikkelen van deze vaardigheid je productiever en doelgerichter maakt.
Oefening
Wanneer je hierover een vraag wilt stellen, stuur dan een e-mail naar Marijn
In deze oefening noteer je de subzintuigen van een negatieve en positieve ‘ervaring’. Het is niet noodzakelijk, zelfs beter, om met een niet al te negatieve ervaring te oefenen.
Werkwijze: (Lees eerst alle stappen door voordat je de oefening begint)
Laat twee stemmingen benoemen die met elkaar contrasteren: een positieve en een negatieve ervaring.
Bepaal van beide ervaringen de subzintuigen. Noteer wat gezegd wordt in de hierna volgende tabel. Kalibreer.
Zoek naar de subzintuigen die bij de negatieve ervaring afwijken van de subzintuigen van de positieve ervaring. Noteer de belangrijkste verschillen.
Vervang de afwijkende subzintuigen van de negatieve ervaring door de subzintuigen van de positieve ervaring.
Test nu in welke mate de ongewenste stemming positief is veranderd.
Stem af op de toekomst (future pace): “Stel dat je de negatieve ervaring opnieuw meemaakt in de toekomst, hoe is het dan?”
Submodaliteiten (analyse “verbaal of nonverbaal”)
Visueel (submodaliteiten) | Prettige ervaring | Minder prettige ervaring |
1 of meer beelden | ||
Bewegend of stilstaand | ||
Kleur of zwart-wit | ||
Licht of getemperd | ||
Scherp of onscherp | ||
Omkaderd of panoramisch | ||
Geassocieerd of gedissocieerd | ||
Links, centraal of rechts in beeld of breedbeeld | ||
Grootte (in verhouding met echt) | ||
Vierkant of rond of.. | ||
2-dimensionaal of 3-dimensionaal | ||
Dichtbij of veraf | ||
Plaats in de ruimte | ||
Auditief (submodaliteiten) | Prettige ervaring | Minder prettige ervaring |
1 of meer geluiden | ||
Volume: hard /zacht | ||
Toon: snel / langzaam | ||
Bron van geluid: waar komt het vandaan | ||
Timbre: warm of hard | ||
Tijd: kort of lang | ||
Intens of oppervlakkig | ||
Richting: naar je toe / van je af | ||
Is er ritme? Wat voor een ritme | ||
Harmonisch of niet harmonisch | ||
Meer in het ene oor dan in het andere of gelijk | ||
Kinesthetisch (submodaliteiten) | Prettige ervaring | Minder prettige ervaring |
Voel je iets | ||
Op of in je lichaam. Waar | ||
Spanning of ontspanning | ||
Intens of oppervlakkig | ||
Ademhaling: normaal, sneller of langzamer | ||
Polsslag: normaal, sneller of langzamer | ||
Temperatuur van de huid: normaal, warmer of kouder | ||
Huid droger, vochtiger of normaal | ||
Prikkeling normaal, meer, minder | ||
Olfactoir of Gustatoir | Prettige ervaring | Minder prettige ervaring |
Zoet, zuur, zout, bitter | ||
Geur | ||
Zoetigheid van de geur | ||
Basis van de geur (essence) | ||
Doordringendheid v.d. geur |
