Socrates van Ja-sets in Gedragsbeïnvloeding

Socrates van Ja-sets in Gedragsbeïnvloeding

Taal werkt ongemerkt Marijn Dane bijdehandje

Het Geheim van Socrates: Ja-sets in Gedragsbeïnvloeding

In de wereld van human resources, inkoop, verkoop en het beïnvloeden van stake-holders is het al lange tijd bekend: 


Het verkrijgen van een eerste "ja"-antwoord is cruciaal voor gedragsbeïnvloeding. 

Dit principe, vaak aangeduid als 'het geheim van Socrates', stelt dat je door middel van kleine, onschuldige instemmingen uiteindelijk een groter akkoord kunt bereiken.

De uitvoering is eenvoudig: zodra iemand instemt met een aantal kleine waarheden, is de kans groter dat ze ook instemmen met een groter voorstel.

Dale Carnegie legde in 1936 de basis voor deze techniek met zijn Socratische methode.


Hij stelde vragen die zijn luisteraars dwingen om in te stemmen.

"Hebben we niet allemaal wel eens een aangename ervaring gehad tijdens een teammeeting?"(ja)

"Is het niet fijn als de teamleider duidelijke beslissingen neemt?" (ja)

Door deze opeenvolging van ja-antwoorden creëert hij een gevoel van verbondenheid en acceptatie.

Dit principe kan ook worden toegepast in ons dagelijks werk.


Denk aan situaties waarin we collega's willen aanmoedigen om een bepaald gedrag te vertonen.

We zouden kunnen beginnen met simpele vragen die gemakkelijk te beantwoorden zijn, zoals:

"Heb je ooit ervaren hoe belangrijk goede samenwerking is?" (ja)

"En vinden we het niet allemaal prettig om in een positieve werkomgeving te zitten?" (ja)

"Het is vandaag mooi weer, we zitten nu nog binnen, maar na dit overleg gaan we misschien wel allemaal naar buiten om een luchtje te scheppen voordat we gaan lunchen."

Deze ja-sets helpen om een basis van overeenstemming te leggen.

Een reeks van Ja-sets achter elkaar:
"Het is vandaag mooi weer, we zitten nu nog binnen, maar na dit overleg gaan we misschien wel allemaal naar buiten om een luchtje te scheppen voordat we gaan lunchen."

"Neem een moment om je voor te stellen hoe het voelt om in een team te werken waar iedereen zich betrokken voelt. En we zijn het erover eens dat we allemaal de voordelen van zo'n omgeving willen ervaren, ja toch?".


Een reeks van ja-sets is een eenvoudige stap, maar het legt de fundamenten voor verdergaande suggesties.
Barack Obama is nog steeds een genie in het verpakken van de boodschap met Ja-sets.
Zijn meest bekende is tijdens een state of the union waar hij de volledige senaat volledig ongemerkt super enthousiast kreeg.
Maar wanneer je wereldleiders bestudeert op hun taaltechnieken (retorica) dat weet je bijvoorbeeld dat Ronald Reagan de verkiezingen won met een reeks van Nee-sets.

Daarom wanneer je deze techniek toepast, is het belangrijk om in gedachten te houden dat je de teamleden meeneemt in hun eigen ervaringen.


"Kun je je herinneren hoe je je voelde na een geslaagde samenwerking?" (ja)
"En was dat niet een geweldig gevoel?" (ja)
"Zou je er meer van willen" (Ja)
"Ik heb hier een soms moeilijke klant voor je, waarvan ik weet dat je de samenwerking gaat vinden" (okey)

Deze vragen helpen om het enthousiasme te vergroten en moedigen de medewerker aan om hun eigen positieve herinneringen te verkennen en in te zetten op de toekomst.

Bijvoorbeeld, als je een medewerker wilt aanmoedigen om een nieuwe strategie te omarmen, zou je kunnen zeggen:


"En ik weet zeker dat je hebt ervaren hoe succesvolle projecten vaak voortkomen uit een sterke samenwerking, nietwaar?" (ja)

Vervolgens kun je verder gaan met: 

"En je hebt vast gemerkt hoe een positieve houding bijdraagt aan dat succes?" (ja) 

"Het is iets waar we samen super goed op gaan, ja toch?" (Ja)

"Laten we vandaag weer beginnen door alle projectstappen samen door te nemen". (ja)

Deze opeenvolging van instemmingen zorgt ervoor dat het teamlid zich openstelt voor jouw suggesties, je stuurt gemoedstoestanden.

Een krachtige manier om deze ja-sets verder te versterken, is door non-verbale communicatie te gebruiken.


Als je een teamlid non-verbal vraagt om ook hun hoofd te knikken voor 'ja' en heen en weer voor 'nee', maak je de interactie dynamischer.

"Herinner je je de kou van de winterwind op je gezicht?"(ja-knik) 

"En hoe de frisse lucht je longen vult?"(ja-knik)

"Dan weet je ook hoe belangrijk het is om deze warme veiligheidshandschoenen nu aan te doen". (ja-knik)

De kleine bevestigingen maken een teamlid meer ontvankelijk voor de daaropvolgende suggesties.

Door deze technieken in je leiderschapsstijl te integreren, creëer je een positieve feedbacklus.


De kracht van het ja-set-principe is dat het medewerkers in staat stelt om zich gehoord en erkend te voelen, wat leidt tot een grotere betrokkenheid en bereidheid om veranderingen te omarmen.

Het cultiveert een omgeving waarin medewerkers zich trots voelen over hun bijdrage en openstaan voor ontwikkeling.

Uiteindelijk helpt het toepassen van de Socratische methode ons niet alleen om teamleden, leveranciers, klanten etc. te beïnvloeden, maar ook om een cultuur van acceptatie en samenwerking te creëren.


Wanneer je medewerkers in hun eigen woorden en ervaringen betrekt, ontstaat er een krachtige dynamiek die hen in staat stelt om met trots en enthousiasme aan hun taken te werken.

En met zoals alles, oefening baart kunst.

Taalpatronen van Wereldleiders te koop via Bol.

About the Author

Marijn Dane (MSc, ing.) (1969) (Dyslecticus) is oprichtster en directeur van NLP School en trainingsbureau Axis Consultancy. Daarnaast is ze mede-eigenaar en/of partner van verschillende start-ups. Marijn weet individuen en teams vanuit innerlijke kracht te inspireren, te motiveren en te bewegen naar te bereiken wensen en doelen. Haar kracht is om vanuit "vrij denken" op het juiste moment over te gaan naar doelgerichtheid. Om het doel te bereiken, gebruikt ze een goed gevulde gereedschapskist die ze als een vakvrouw toepast bij het uitvoeren van de klus. Haar specialisme is het op een unieke wijze integreren van procesmanagement, systeemdenken en neuro-linguïstisch programmeren tot haar eigen methode. Marijn is internationaal gelicenseerd NLP-trainer en is gecertificeerd door de grondlegger van NLP, dr. Richard Bandler (USA). Zij is afgestudeerd bedrijfskundige en heeft daarnaast met succes diverse opleidingen en trainingen in de psychologie en organisatiekunde afgerond. Kenmerkend voor Marijn zijn haar intuïtie en intelligentie, die resulteren in overtuigingskracht. Dit weet zij handig in te zetten bij veranderingstrajecten. Als dyslecticus ziet zij snel verbanden en patronen, waardoor ze op creatieve wijze weet aan te sluiten bij verschillende leerstijlen. Haar passie is haar succesfactor: "Ik wil op een efficiënte en effectieve wijze de gevoelige snaar belichten, om vervolgens samen met de klant een harmonisch geheel te creëren". De afgelopen jaren wist ze met een gemiddelde score van 9 op vorm en inhoud duizenden deelnemers te raken. Marijn Dane 06-46635255

Leave a Reply 0 comments

Leave a Reply:







Ontdek meer van NLP School voor leidinggevenden

Abonneer je nu om meer te lezen en toegang te krijgen tot het volledige archief.

Lees verder